Ministarstvo poljoprivrede pripremilo je dugo očekivani Predlog zakona o poljoprivrednom zemljištu  koji je usvojila Vlada Republike Srbije i uputila  ga u skupštinsku proceduru na usvajanje. Ovim zakonom uređuje se planiranje, zaštita, uređenje i korišćenje poljoprivrednog zemljišta kao dobra od opšteg interesa. Predlog zakona o poljoprivrednom zemljištu najviše novina donosi u delu koji se odnosi na korišćenje državnog poljoprivrednog zemljišta.  Po prvi put su ovim zakonom potpuno izjednačeni poljoprivrednici i kombinati u mogućnosti da koriste poljoprivredno zemljište u državnoj svojini, objašnjava za Moju Farmu  Zoran Knežević, načelnik Odeljenja za agrarne resurse u Ministarstvu poljoprivrede.

 -Nama je vrlo bitno da se zakon donese tokom maja ili juna meseca da bi od jeseni, tj. od sledeće agronomske godine mogao da se primenjuje. Najvažniji deo zakona je plan korišćenja državnog poljoprivrednog zemljišta,  jedinice lokalne samouprave trebale bi  tokom leta da izrade plan korišćenja, ministarstvo da se  saglasit i da  od sledeće jeseni  započne zakup poljoprivrednog zemljišta u državnoj svojini. Svaka opština dužna je da svake godine donosi godišnji program zaštite, uređenja i korišćenja poljoprivrednog  zemljišta u okviru koga će biti i plan korišćenja drľavnog poljoprivrednog zemljišta. U zavisnosti od broja hektara državnog zemljišta na teritoriji opštine pravi se plan korišćenja, odnosno sprovodi se aukcija. Tamo gde su funkcionalne celine, gde su kompleksi od hiljadu ili dve hiljade hektara neće se razbijati već će takvi ići na tender a tamo gde su rasparčane percele bez mogućnosti da se grupišu davaće se kao pojedinačne percele. Izdavaće se na period od jedne do dvadeset godina u zavisnosti od tipa proizvodnje, zaproizvodnju ratarskih kultura na period od pet godina a za višegodišnje zasade ili ribnjake na dvadeset godina.

Svi vlasnici ili korisnici poljoprivrednog zemljišta u obavezi su da ga redovno obrađuju i da se odnose prema njemu kao dobri domaćini.

-Pošto je poljoprivredno zemljište prirodno bogatstvo i dobro od opšteg interesa svi se moraju prema njemu ophoditi kao prema takvom dobru. Prvi put je uveden Kodeks dobre poljoprivredne prakse i  prvi put je uvedena norma po kojoj država može, ukoliko je  zemljište neobrađeno, uzeti zemljište od  vlasnika i dati drugom zakupcu na korišćenje na tri godine uz naknadu troškova vlasniku poljoprivrednog zemljišta, odbijajući troškove samog postupka davanja u zakup. Opština će sprovodi ovaj postupak na isti način  kao i kod davanja u zakup državnog poljoprivrednog zemljišta. Takođe, zakonom se uvodi ograničenje cepanja  parcela, parcele koje su manje od hektar ne mogu se cepati tamo gde je komasacijom uređenja zemljišna teritorija, odnosno na manje od 0.5 hektara na bilo kojoj teritoriji.

Ovim zakonom formira  se i Uprava za poljoprivredno zemljište koja će imati svoju inspekciju. Na taj način će se poljoprivredno zemljište kao dobro od opšteg interesa izjednačiti sa ostalim prirodnim dobrima kao što su vode, šume i šumsko zemljište za čije upravljanje već postoji Direkcija za vode i Uprava za šume.
Zakonom su znatno poboljšane mere zaštite poljoprivrednog zemljišta - zabrana ispuštanja i odlaganja opasnih i štetnih materija, protiverozione mere, poljska šteta, zaštita poljoprivrednog zemljišta od mraza, grada i požara. Takođe, ovim zakonom se, po prvi put, uvodi pored komasacije, odvodnjavanja, navodnjavanja i dobrovoljno grupisanje poljoprivrednog zemljišta kao mera uređenja poljoprivrednog zemljišta.

-U okviru zaštite postoji i dalje obavezna kontrola plodnosti, ispitivanja opasnih i štetnih materija odnosno unetog  mineralnog đubriva u zemljište, ispitivanja pesticida, zabrana korišćenja poljoprivrednog zemljišta u nepoljoprivredne svrhe. Kod uređenja poljoprivrednog zemljišta nova mera je dobrovoljno grupisanje poljoprivrednog zemljišta. Prilikom upisa i  prilikom prikupljanja podataka iz katastra poljoprivrednici neće plaćati takse a samu organizaciju posla obavljaće  država.

Usvajanjem ovog zakona  omogućiće se uspešnije finansiranje uređenja zemljišta- ukrupnjavanje zemljišta, izgradnja sistema za odvodnjavanje i navodnjavanje jer će se novac od zakupa poljoprivrednog zemljišta u državnoj svojini koristiti isključivo za poboljšanje uslova poljoprivredne proizvodnje.


Ministarstvo poljoprivrede je u saradnji sa FAO  pokrenulo  i izradu nacionalne strategije uređenja zemljišne teritorije u Republici Srbiji. Ceo projekat  trajaće devetnaest meseci  a u projektu su angažovani domaći nacionalni konsultanti i strani eksperti.

-Potreba za izradom nacionalne strategije uređenja zemljišne teritorije je velika kod nas jer je poznato da Srbija ima najmanji posed u Evropi. Prosečna veličina poseda je 2.5 hektara i taj posed se sastoji u proseku od 7-8 katastraskih parcela.
 Ceo projekat se sastoji iz dva dela, prvi deo je izrada nacionalne strategije uređenja zemljišne teritorije, a drugi deo čini pilot projekat u okviru koga će se na jednom delu teritorije jedne opštine primeniti strategija u praksi. Na osnovu strategije po prvi put će se dobrovoljnim grupisanjem vlasnika zemljišta, uz drľavnu pomoć i koordinaciju, lakše i brže doći do krupnijeg poseda. U slučajevima  gde je potrebno uvesti infrastrukturu, proces je složeniji i skuplji.

Mala prosečna veličina poseda i njegova  neuređenost oteľavaju racionalno korišćenje savremenih sredstava poljoprivredne mehanizacije i često su prepreka za ekonomsku motivisanost vlasnika da se bave isključivo poljoprivrednom proizvodnjom. Zato je za savremenu poljoprivredu potreban  uređen posed sa parcelama dovoljnih površina za racionalnu upotrebu poljoprivrednih mašina i primenu moderne tehničke melioracije.

-Mi hoćemo ovim projektom da ukažemo kako je najbolje da vlasnici zemljišta imaju svoje parcele jednu do druge. Jedan od načina da to ostvare je zamena sa susednim vlasnicima zemljišta. Nacionalna strategija podrazumeva rešenje kako doći što pre i na što jeftiniji način do krupnijeg poseda koji će se sastojati od manjeg broja parcela, odnosno od površinski većih parcela.

Zakon o poljoprivrednom zemljištu i nacionalna strategija uređenja zemljišne teritorije otvaraju mogućnost  da se na pravi način uredi pitanje zemljišne teritorije u našoj zemlji.

Ponedjeljak, 08 Maj 2006 16:13